Rekultywacja wyrobiska kopalni złóż kruszywa – zbiornik wodny Rakowice Wielkie

Eksploatacja złóż kruszyw naturalnych na lewym brzegu rzeki Bóbr w rejonie miejscowości Rakowice w gminie Lwówek Śląski w województwie dolnośląskim, prowadzona od lat 60-tych, doprowadziła do utworzenia wyrobisk pokopalnianych o powierzchni ok. 178 ha. Wyrobiska o powierzchni 49 ha zostały zasypane materiałem pozostałym po eksploatacji, a pozostałą część stanowią trzy połączone ze sobą zbiorniki wodne.
Inwestycja zmierzająca do całkowitej rekultywacji wyeksploatowanych wyrobisk podzielona została na dwa etapy. Wykonanie stopnia wodnego Rakowice, stanowiącego I etap budowy zbiornika Rakowice i prze-puszczenie rzeki Bóbr przez wyrobiska kopalni miało na celu umożliwienie dalszej eksploatacji złóż kruszywa, mieszczących się pod korytem rzeki Bóbr i na jej prawym brzegu jak również rekultywację wyeksploatowanej już części wyrobisk. Wymagało to przełożenia 140 m koryta rzeki Bóbr, powyżej istniejącego wyrobiska i skierowania rzeki na tereny kopalni, a następnie ponownego połączenia z korytem rzeki poniżej wyrobiska. Przekierowanie rzeki do wyrobiska odcięło około 6,0 km istniejącego koryta. W wyniku przełożenia rzeki Bóbr uzyskano różnicę poziomów zwierciadła wody pomiędzy korytem rzeki i wyrobiskiem wielkości ok. 9,0 m, tworząc warunki odpowiednie dla elektrowni wodnej. Dla bezpiecznego wpływu rzeki do wyrobiska zaprojektowano jaz wlotowy.
W latach 2001-2005 Hydroprojekt opracował wariantową szczegółową koncepcję techniczną, projekt podstawowy oraz projekty wykonawcze dla obiektów objętych I etapem inwestycji zbiornik Rakowice (z wyjątkiem elektrowni) a także pełnił funkcję Generalnego Realizatora inwestycji.
Inwestycja obejmowała następujące obiekty:
- jaz wpustowy dwuprzęsłowy jaz wlotowy 2x18=36m z zamknięciami powłokowymi typu wodnego, o wysokości 3,5 m, pracującymi przy NPP 201,80 m npm, a docelowo 203,80 m npm;
- elektrownia wodna wyposażona w dwie turbiny typu Kaplana o przełyku instalowanym 25 m3/s (2x12,5), moc instalowana 2000 kW, roczna produkcja brutto w roku średnim 9580 MWh.
- filar działowy oddzielający jaz od elektrowni i mieszczący sterownię zamknięć powłokowych jazu;
- kanał doprowadzający długości 125 m, ubezpieczony przez pierwsze 15 m materacami siatkowo kamiennymi, reszta kanału ubezpieczona narzutem kamiennym;
- przełożenie koryta Młynówki – długość nowego koryta wynosi 165 m, dno i skarpy ubezpieczone materacami siatkowo-kamiennymi ułożonymi na geowłókninie;
- wały kierujące wodę w okresie wezbrań, dzielące dolinę rzeki, o całkowitej długości 1108 m (lewobrzeżny 661 m, prawobrzeżny 447 m) w strefie przepływu wód powodziowych,
- kanał odpływowy, łączący wyrobiska kopalni z rzeką Bóbr o średniej długości 100,0 m;
- przekop i zabezpieczenie filara ochronnego linii WN 400 kV, o łącznej długości brzegów ok. 240 m, z ubezpieczeniem skarp geowłókniną i narzutem kamiennym.
W ramach elektrowni wodnej wykonano:
- kanał doprowadzający wodę do elektrowni w postaci kanału trapezowego;
- budynek elektrowni z częścią napływową i kratami oraz częścią wylotową;
- budynek rozdzielni mieszczący transformator, rozdzielnię wyprowadzenia mocy 20 kV i pomieszczenie urządzeń pomocniczych;
- wyprowadzenie mocy z elektrowni do sieci dwoma liniami energetycznymi (podstawową i rezerwową);
- droga dojazdowa do elektrowni z placami manewrowymi.
Dla odwodnienia dołu budowlanego wykonanych zostało 10 studni depresyjnych o głębokości około 18 m z zastosowaniem pomp głębinowych o wydajności 75 m3/h każda oraz 10 pomp powierzchniowych
PODSTAWOWE INFORMACJE O INWESTYCJI:
| Inwestorzy: | Projektant: | Generalny Wykonawca: |
|---|---|---|
| Elektrownie Szczytowo-Pompowe S.A. (obecnie PGE Energia Odnawialna S.A.) ul. Ogrodowa 59A 00-876 Warszawa tel.: + 48 22 433-11-00, fax. + 48 22 624-25-55 e-mail: espsa@elsp.com.pl http://www.elsp.com.pl Zielonogórskie Kopalnie Surowców Mineralnych ZKSM S.A. Chorula, ul. Cementowa 1 47-316 Górażdże tel.: +48 77 446-86-00, fax. +48 77 446-86-02 e-mail: gorazdzekruszywa@gorazdzekruszywa.pl http://www.gorazdze.pl |
Hydroprojekt Sp. z o.o. Dubois 9 00-182 Warszawa tel.: +48 22 635-48-84, fax:.+48 22 635-00-20 e-mail: biuro@hydroprojekt.com.pl http://www.hydroprojekt.com.pl |
POLNORD S.A. Oddział Budownictwo Energetyczne Opole. 46-021 Brzezie k. Opola tel.:+48 77 423-61-00 fax:+48 77 423-62-00 |
Przekazanie do eksploatacji: 2005
Wartość inwestycji: 24.425.500 PLN






