Rekultywacja wyrobiska posiarkowego – zbiornik wodny Machów

Hydroprojekt Sp. z o.o. wykonał pełną dokumentację projektową urządzeń hydrotechnicznych, pozwalających na przekształcenie wyrobiska posiar-kowego kopalni Machów w zbiornik wodny o przez-naczeniu rekreacyjnym. Zakres opracowanej doku-mentacji obejmował wszystkie stadia projektowania poczynając od koncepcji programowo-przestrzennej poprzez projekt budowlany aż do projektu wykonawczego i nadzorów autorskich.

W styczniu 2005 r. nastąpiło przekazanie do użytkowania zaprojektowanych przez Hydropro-jekt obiektów hydrotechnicznych umożliwiających napełnienie wyrobiska, którego dno i skarpy zostały specjalnie do tego celu przystosowane i uszczelnione.

Tym samym rozpoczął się ostatni etap realizacji inwestycji polegającej na przekształceniu wyrobiska posiarkowego w zbiornik wodny Machów o pojemności około 112 mln m3 i powierzchni zalewu 455 ha.

Udział HYDROPROJEKTU w tym zagadnieniu datował się od chwili ogłoszenia konkursu na opra-cowanie skojarzonego projektu likwidacji wyrobisk posiarkowych, po decyzji Ministerstwa Przemysłu o zam-knięciu kopalni siarki. Konkurs wygrał zespół złożony ze specjalistów Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Prze-mysłu Siarkowego „Siarkopol” z Machowa, Akademii Górniczo-Hutniczej z Krakowa i Hydroprojektu z Warszawy.

Zakres prac wykonanych przez Hydroprojekt obejmował:

1. Grawitacyjny układ doprowadzania wody z Wisły do zbiornika Machów, o wydajności 20 m3/s, na który składają się:
   • ujęcie wody z Wisły wraz z kanałem ujęciowym o szerokości 14m,
   • budowla wlotowa z zamknięciami regulacyjno-odcinającymi,
   • przejście pod drogą Tarnobrzeg-Mielec w postaci przepustu 4 x 2,2m x 2,0m,
   • kanał doprowadzający wodę do zbiornika Machów z kaskadą i bystrzem, przechodzący w otwarty kanał zakończony przelewem bocznym, z którego woda spływa do po stoku o nachyleniu 1:6 do zbiornika,
2. Badania modelowe układu doprowadzania wody, wykonane przez własne laboratorium hydrauliczne Hydroprojektu,
3. Układ odprowadzania wody ze zbiornika Machów do Wisły o przepustowości 1,7 m3/s, związany z jej okresową wymianą, obejmujący:
   • kanał otwarty b=4,0m, h=3,0m,
   • przepust ? 1,4m i zastawkę 1,5m x 1,5m pod dro-gą Tarnobrzeg-Mielec,
   • śluzę wałową,
4. Rekultywację terenów pogórniczych, przyległych do kanału odprowadzającego, zgodnie z rekrea-cyjnym przeznaczeniem,
5. System monitoringu, obejmujący obserwacje hydrologiczne (stany wody w Wiśle i w zbiorniku, dopływ i odpływ ze zbiornika), jakość wód zasilających (chemiczne i biologiczne monitorowanie wody),
6. Instrukcję gospodarowania wodą i eksploatacji obiektów hydrotechnicznych,
7. Udział w opracowaniu oceny oddziaływania na środowisko.

Inwestycja finansowana była dotacjami z budżetu państwa, a od 2001 roku także ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Stałe niedofinansowanie likwidacji kopalni wydłużyło cały proces i znacząco podwyższyło koszty. Każdy rok opóźnienia powodował wydatkowanie prawie 50 mln PLN z budżetu państwa na odwodnienie i oczyszczanie z siarkowodoru bardzo silnie toksycznych trzeciorzędowych wód złożowych wraz z opłatami za gospodarcze korzystanie ze środowiska.

Po przewidywanym w najbliższych latach przystosowaniu wyrobiska po kopalni siarki Piaseczno do funkcji zbiornika wodnego, obydwa akweny, oddalone od siebie o 2 km, wraz z przepływającą między nimi Wisłą oraz zrekultywowanymi terenami po obiektach zaplecza technicznego w Machowie i terenami po zlikwidowanej kopalni otworowej Machów II, stanowić będą szansę na rozwój różnych form wypoczynku i rekreacji dla regionu.

PODSTAWOWE INFORMACJE O INWESTYCJI:

Zakończenie budowy: Stopniowe napełnianie zbiornika zakończono w 2009 r.
Wartość inwestycji: ponad 1 mld PLN

Galeria zdjęć: