WYDARZENIA

W dniach 17 i 18 marca 2005 r. odbyło się we Włocławku, zorganizowane przez „Hydroprojekt”, sympozjum poświęcone bezpieczeństwu stopnia wodnego we Włocławku.   Otwarcie sympozjum przez Prezesa „Hydroprojektu” Pana mgr inż. Dariusza Gronka. Za stołem prezydialnym prof. Marek Jerzy Gromiec – przewodniczący sesji plenarnej  Podczas sesji w Urzędzie Miasta Włocławka, której przewodniczył Pan prof. Marek Jerzy Gromiec – Przewodniczący Krajowej Rady Gospodarki Wodnej, licznie zgromadzeni przedstawiciele środowisk naukowych i inżynierskich, związanych z gospodarką wodną oraz reprezentanci władz samorządowych i społeczności lokalnych woj. kujawsko-pomorskiego wysłuchali następujących referatów:     Goście honorowi zaproszeni na sympozjum, w pierwszym rzędzie od lewej: wicewojewoda kujawsko-pomorski - Pan Arkadiusz Horoziak, Pani poseł Halina Talaga, Pan poseł Lech Kuropatwiński, prezydent miasta Włocławka – Pan Władysław Skrzypek, wicemarszałek woj. kujawsko-pomorskiego Pan Władysław Kubiak    Stan techniczny budowli piętrzących w Polsce i zagrożenia wynikające z ich eksploatacji.    Autor referatu – doc. dr inż. Jerzy Kloze Dyrektor OTKZ IMGW w Warszawie przedstawił ogólną ocenę stanu technicznego budowli piętrzących w Polsce oraz opisał główne przyczyny powstawania zagrożeń tych obiektów, uzupełniając podane informacje wybranymi przykładami katastrof zapór na świecie i w Polsce. Następnie opisał dotychczasową działalność Ośrodka Technicznej Kontroli Zapór IMGW, zwracając uwagę na widoczny regres występujący od kilku lat w dziedzinie organizacji systemu kontrolnego budowli piętrzących. Przyczyniło się do tego systematyczne ograniczanie środków finansowych przeznaczonych na utrzymanie majątku skarbu państwa, związanego z gospodarką wodną, a także brak szczegółowych przepisów regulujących kwestię częstotliwości kontroli stanu technicznego budowli hydrotechnicznych w zależności od ich rodzaju i klasy.   Hydrauliczne badania modelowe w świetle rozwiązań projektowych budowli hydrotechnicznych.   Dyrektor IBW PAN w Gdańsku – Prof. dr hab. inż. Wojciech Majewski, opisał historię rozwoju laboratoriów hydraulicznych w Polsce oraz znaczenie hydraulicznych badań modelowych w epoce technik komputerowych i modeli numerycznych. Zwrócił uwagę na istotne problemy pojawiające się w teorii i praktyce badań modelowych. Następnie przypomniał szeroki zakres badań modelowych stopnia Włocławek i ich wpływ na projektowanie stopnia, a także późniejsze decyzje zmieniające przyjęte rozwiązania projektowe i warunki eksploatacji stopnia. Badania hydrauliczne przeprowadzone na modelu stopnia Nieszawa umożliwiły wprowadzenie korzystnych zmian w układzie stopnia, które przyniosą istotne efekty ekonomiczne.    Problemy związane z poprawą stanu bezpieczeństwa stopnia wodnego Włocławek    Dyrektor RZGW w Warszawie – mgr inż. Leszek Bagiński, przedstawił aktualny stan techniczny stopnia Włocławek oraz problemy związane z jego eksploatacją. Prowadzone badania i oceny stanu bezpieczeństwa stopnia wykazują, że istnieje potencjalne zagrożenie awarią, lub nawet katastrofą budowlaną. Stan ten jest wynikiem wieloletniego występowania niekorzystnych zjawisk poniżej stopnia, spowodowanych zaniechaniem budowy kaskady dolnej Wisły. Prowadzone od roku 1997 prace zabezpieczające i remontowe mają charakter doraźny, ponieważ likwidują jedynie skutki, a nie przyczyny powstałych zagrożeń. Dlatego konieczność trwałego zabezpieczenia stopnia Włocławek staje się pilną potrzebą.    Budowa stopnia wodnego w Nieszawie-Ciechocinku. Koncepcja programowo-przestrzenna z wariantowym studium wykonalności.    Pan mgr inż. Ireneusz Ankiersztejn – Generalny projektant stopnia, omówił wykonaną przez Hydroprojekt Sp. z o.o., koncepcję programowo-przestrzenną i wariantowe studium wykonalności trwałego zabezpieczenia stopnia wodnego we Włocławku. W koncepcji tej opracowano dwa warianty rozwiązań: podstawowy (budowa stopnia Nieszawa) i zastępczy (budowa progu piętrzącego), które różnią się w zasadniczy sposób pod względem zakresu robót i kosztów realizacji, ale również oferują zupełnie inną jakość i zakres efektów rzeczowych. Autor prezentacji przedstawił słuchaczom charakterystykę rozwiązań technicznych, pozytywne i negatywne aspekty oddziaływania na środowisko, wyniki analizy finansowej i ekonomicznej, podsumowanie analizy źródeł finansowania inwestycji oraz wnioski z oceny wykonalności inwestycji w obu rozpatrywanych wariantach. Dla porównania, zestawione zostały podstawowe parametry projektowanego stopnia wodnego Nieszawa oraz istniejącego stopnia Włocławek.      W dyskusji, która rozpoczęła się po zakończeniu prezentacji, większość wypowiedzi dotyczyła poczucia zagrożenia katastrofą stopnia we Włocławku oraz brakiem zainteresowania ze strony urzędów i organów władzy RP, na których spoczywa obowiązek właściwego utrzymania rzek i zapewnienia bezpieczeństwa budowli wodnych.   Uczestnicy sympozjum zwiedzili również laboratorium hydrauliczne w Oddziale „Hydroprojektu” we Włocławku, w którym zaprezentowano modele przestrzenne obiektów przelewowo-spustowych dla: · stopnia wodnego Nieszawa na rzece Wiśle,        · zbiornika wodnego Racibórz Dolny na rzece Odrze,       · zbiornika wodnego Świnna Poręba na rzece Skawie.     Prowadzone przez „Hydroprojekt” badania i ich wyniki objaśnił zgromadzonym kierownik prac badawczych Pan dr inż. Andrzej Szamowski.    W drugim dniu sympozjum uczestnicy zwiedzili stopień wodny we Włocławku, a następnie po krótkiej podróży w dół Wisły zapoznali się z rejonem projektowanego stopnia wodnego w Nieszawie.   Zapora we Włocławku (widok od wody górnej)       Wizja lokalna w Nieszawie   Na zamknięcie Sympozjum zabrał głos Pan prof. Andrzej Giziński z Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. W swoim referacie polemizował z opiniami o niekorzystnych skutkach ekologicznych budowy stopnia wodnego w Nieszawie.    Następnie po krótkiej dyskusji Pan prof. Marek Gromiec dokonał podsumowania obrad, stwierdzając m.in.:    „…Przedyskutowanie problemu bezpieczeństwa stopnia wodnego we Włocławku oraz ocena zachodzących niekorzystnych zjawisk, postępującą degradacją koryta Wisły w dolnym stanowisku zapory, zwiększającą ryzyko wystąpienia katastrofy budowlanej jej obiektów piętrzących, dokonane na forum publicznym, w obecności społeczności lokalnych województwa kujawsko-pomorskiego, reprezentantów władz samorządowych, posłów oraz przedstawicieli resortu środowiska, jest dobrym przykładem realizacji postanowień ramowej dyrektywy wodnej Parlamentu i Rady Wspólnot Europejskich o konieczności uspołecznienia gospodarki wodnej.   Wszelkie wątpliwości o charakterze technicznym i społecznym, dotyczące bezpieczeństwa stopnia wodnego we Włocławku winny być traktowane jako sygnał alarmowy i nie mogą być lekceważone, w związku z tym potrzebne jest stanowisko uczestników sympozjum.    Uczestnicy sympozjum sformułowali następujące stanowisko: Warunki pracy stopnia wodnego we Włocławku, znacznie różniące się od założeń projektowych sprzed 35 lat, powodują istotne zagrożenie bezpieczeństwa obiektów piętrzących i ograniczają ich prawidłową eksploatację. Obecne, ograniczone funkcjonowanie stopnia jest uzależnione od trwałości tymczasowego progu podpiętrzającego dolne stanowisko jazu i elektrowni, którego stan, pomimo wykonywanych remontów, systematycznie się pogarsza. Konieczne jest pilne podjęcie decyzji o wyborze sposobu trwałego zabezpieczenia stopnia wodnego we Włocławku i rozpoczęcie przygotowań do realizacji wybranego rozwiązania. Opóźnianie decyzji znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia katastrofy budowlanej stopnia. Racjonalnym i kompleksowym rozwiązaniem problemów bezpieczeństwa i eksploatacji stopnia Włoclawek, połaczonym z renaturalizacją zdegradowanego odcinka Wisły oraz korzystnymi efektami gospodarczymi, jest budowa stopnia wodnego Nieszawa. Rozwiązanie zastępcze w postaci budowy stałego progu piętrzącego w odległości ok. 5 km poniżej stopnia we Włocławku nie rozwiązuje wielu problemów technicznych i ekologicznych - szczególnie na zdegradowanym odcinku Wisły poniżej progu oraz nie przyn osi żadnych korzyści ekonomicznych. Budowa stopnia wodnego Nieszawa jest zgodna z głównymi założeniami "Polityki ekologicznej państwa" i "Strategii rozwoju energetyki odnawialnej". W myśl racjonalnie stosowanej zasady zrównoważonego rozwoju, proponowana budowa stopnia wodnego w Nieszawie umożliwi osiągnięcie efektu ekonomicznego przez produkcję ekoenergii, a równocześnie wpłynie na poprawę stanu zasobów i jakości wody w dolinie Wisły. Zapewnienie bezpieczeństwa stopnia wodnego we Włocławku i ochrony przed potencjalnymi skutkami katastrofy spoczywa na Ministerstwie Środowiska, odpowiedzialnym zgodnie z prawem wodnym za stan techniczny i skutki eksploatacji urządzeń wodnych. Z uwagi na konieczne rozmiary i koszty trwałego zabezpieczenia stopnia wodnego we Włocławku, lub możliwe koszty społeczne i gospodarcze likwidacji skutków katastrofy budowlanej tego stopnia, problemy związane z budową stopnia wodnego w Nieszawie powinny być rozpatrzone na szczeblu rządowym, łacznie z analizą i wskazaniem sposobu finansowania, np. w formie partnerstwa publiczno-prywatnego, najmniej obciążającego budżet Państwa.

powrót